Mustafa Kemal’e karşı planlanan İzmir suikastı
77 okunma

Mustafa Kemal’e karşı planlanan İzmir suikastı

ABONE OL
Ekim 17, 2021 07:45
Mustafa Kemal’e karşı planlanan İzmir suikastı
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Ulusun nabzını yakalamak emeliyle yurt gezisine çıkan Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, 14 Haziran 1926 tarihinde İzmir’e gitmek üzereyken İzmir Valisi Kazım Dirik’deri bir telgraf aldı. Telgrafta “Kişiyi devletlerine karşı düzenlendiği anlaşılan melun bir suikast girişimi ortaya çıkarılmıştır” deniliyordu. Yapılan ihbara göre, Lazistan daha önceki Mebusu Ziya Hurşit, İttihatçı subay Sarı Efe Edip ve üç kabahat ortağı, Kemeraltı’nda reelleştirecekleri eylemle Mustafa Kemal’i öldürmeyi tasarlıyordu.

ALÇAK HAMLE PLANI

Suikastı, Mustafa Kemal’e kin besleyen daha önceki vekil Ziya Hurşit tasarlamıştı. Hamle, Kemeraltı’nda yapılacak, Mustafa Kemal’in taşıtı daralan yola girdiğinde yavaşlayacak, buradaki bir tuhafiye iş yerinde pusu kuran Ziya Hurşit ve dostları ateş edip bomba atacaktı. Saldırganlar çıkan kaostan faydalanıp Giritli Şevki’nin motoruyla Sakız Adası’na kaçacaktı. İhbarı, Giritli Şevki yapmıştı ve verdiği bilgiler sonrası Ziya Hurşit, Sarı Efe Edip ile Çopur Hilmi, Laz İsmail ve Gürcü Yusuf tutuldu. Kaldıkları otel odasında silah ve bombalar bulundu.

Hakan Konyar

“DEDEM YAKALADI”

Suikastçıları otel odasında tutan ise yarıyılın İzmir Emniyeti Politik Şube Amiri Mehmet Ali Konyar’dı. 1888 senesinde Manastır’a bağlı Kayalar beldesinde doğan Konyar, evvel jandarma subayı, sonra da polis olmuştu.

Konyar’ın torunu 62 yaşındaki Hakan Konyar, hali hazırda Kırklareli’nde yaşıyor. Beyaz eşya ticareti yapan ve Bağkur emeklisi olan Hakan Konyar, babası ve aile büyüklerinden bildiği İzmir suikastı ve bu vakada dedesinin rolünü anlattı.

Atatürk, dedeme ‘Sol gözümün bebeği’ dedi ve konak hediye etti

Hakan Konyar, şunları söyledi: “Atatürk’e tertip edilmek istenen suikast teşebbüsü ihbar edilince dedem otel baskını ile suikastçıları tutup haka teslim ediyor. Bu vakadan sonra Atatürk dedemi İzmir’de kaldığı Naim Palas Oteli’ne çağırıp teşekkür ediyor. ‘Söyle bakalım çocuk, nerelisin?’ diye soruyor. Manastır Kayalar’dan olduğunu bilince ‘O zaman akrabayız, benim annem de Konyar Türklerindendir’ diyerek dedeme sarılıyor ve bir hediye vereceğini söylüyor. Karşıyaka’da şu anda 1516 ve 1517 cadde arasında bulunan konağı hediye ediyor. Konağın kapısında, ‘Sol Gözümün Bebeği Mehmet Ali Konyar’a Hediyemdir. Gazi Mustafa Kemal’ yazıyor. Atatürk, ünlü, ‘Benin naçiz bedenim elbet bir gün toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar payidar kalacaktır’ tümcesini de suikast teşebbüsü sonrası söylüyor.”

Polis şefi Konyar’a 1500 lira ödül

Mehmet Ali Konyar’a suikast teşebbüsünde rol alanların tutulmasında gösterdiği galibiyet sebebiyle 2 takdirname ile 1500 lira ödül verildi. O günlerde ücreti ise 17.5 liraydı. Daha sonra 60 liraya yükseltilip Emniyet Müdürlüğü Müfettişliği’ne atandı. Konyar’a Ulusal Mücadele’de cephede görev yaptığı için verilen Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası da torunları tarafından itinayla saklanıyor. İzmir suikastı davası İstiklal Duruşması’nde görüldü. 14 Temmuz 1926’da 13 şahıs idam edildi.

 

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.